Αναζήτηση Ειδήσεων
Προστασία πρώτης κατοικίας: Παντού υπάρχει ένας μύθος…

Προστασία πρώτης κατοικίας: Παντού υπάρχει ένας μύθος…

Μένουμε Σπίτι! Προστατεύουμε εμάς και τους γύρω μας

Του Αργύρη Αργυριάδη*

Με αφορμή σχόλιο πρωτοκλασάτου υπουργού ξέσπασε μια έντονη διαμάχη – τόσο σε πολιτικό επίπεδο όσο και στα social media – αναφορικά με την ανάγκη ύπαρξης ρυθμιστικού πλαισίου προστασίας της πρώτης κατοικίας.

Ακούστηκαν τα συνήθη για μπαταχτσήδες και απατεώνες ενώ από την άλλη πλευρά δεν έχασαν την ευκαιρία πλείστοι πολιτικοί ταγοί να χύσουν κροκοδείλια δάκρυα και πολυποίκιλοι πάτρωνες «ακτιβιστικών» κινημάτων του τύπου «δεν πληρώνω» να εκφράσουν την αλυσιτελή και εύπεπτη επαναστατική αλληλεγγύη τους.

Ποια, όμως, είναι η αλήθεια και ποιος ο μύθος; Υπάρχει σε άλλα κράτη προστασία της πρώτης κατοικίας ή ήταν μόνον ελληνική «πατέντα» του περιώνυμου «νόμου Κατσέλη»;

Σε κάθε περίπτωση το ρυθμιστικό πλαίσιο αποτελεί ασφαλές καταφύγιο απατεώνων ή έμπρακτη έκφανση κοινωνικής αλληλεγγύης και ρεαλιστική αντιμετώπιση της οικονομικής
πραγματικότητας;

Μύθος πρώτος: Προστασία πρώτης κατοικίας σημαίνει δώρο προς τον οφειλέτη. Τουναντίον ουδείς χαρίζει κάτι. Ούτε η κοινωνία ούτε οι πιστωτές. Αντίθετα, ο νόμος δίνει τη δυνατότητα σε ορισμένους συμπολίτες μας που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις να πετύχουν την εξαίρεση από τον πλειστηριασμό της πρώτης κατοικίας τους πληρώνοντας, όμως, στους πιστωτές τους την εμπορική αξία αυτής.

Συνεπώς, ο οφειλέτης «δεν κερδίζει» περιουσία. Αντίθετα, καταβάλει τίμημα – και μάλιστα ισόποσο – με εκείνο που θα πετύχαιναν οι πιστωτές στον πλειστηριασμό.

Η ανωτέρω επιλογή του νομοθέτη δεν πηγάζει μόνον από τη χαρακτηριστική «ανάγκη» του νεοέλληνα για ένα κεραμίδι αλλά έχει και οικονομική λογική.

Λαμβάνοντας υπόψη τα υψηλά ποσοστά ιδιοκατοίκησης αλλά και υπερχρέωσης στη χώρα μας, μαζικοί πλειστηριασμοί θα οδηγούσαν σε καταβαράθρωση των τιμών των ακινήτων και υπονόμευση της κοινωνικής συνοχής. Μαζική προσφορά και μάλιστα σε συνθήκες ασθενικής ζήτησης οδηγούν σε πτώση των τιμών που δεν συμφέρει ούτε το κράτος ούτε τις τράπεζες (καθόσον θα σηματοδοτεί απότομη μείωση των «καλυμμάτων» που έχουν στα δάνεια που έχουν χορηγήσει).

Μύθος δεύτερος: προστατεύονται οι «μπαταχτσήδες».

Η κουβέντα είναι γνωστή και έρχεται στην επικαιρότητα κάθε φορά που υιοθετείται ένα μέτρο απομείωσης της προστασίας των οφειλετών.

Το γεγονός ότι η υπαγωγή σε ένα καθεστώς προστασίας συνεπάγεται άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου του οφειλέτη δεν φαίνεται να προβληματίζει όσους με ευκολία κατακεραυνώνουν συστήματα «προστασίας» οφειλετών.

Ακόμη και στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη, η τελική υπαγωγή προϋπέθετε αντιδικία με τις τράπεζες – συνεπώς προέβαλαν όλες τις ενστάσεις τους ενώπιον δικαστή – και αποκαλύπτονταν οι «δολίως υπερχρεωμένοι» οφειλέτες.

Τα στατιστικά μάλιστα δείχνουν απόρριψη των αιτήσεων σε ποσοστό 50%. Δυστυχώς, διαρκώς ακούμε διάφορους κήνσορες να καταγγέλλουν τα ρυθμιστικά πλαίσια αφερεγγυότητας ως «σωσίβια» απατεώνων δίχως, όμως, να κατονομάζουν κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο.

Ποιοι είναι εντέλει αυτοί οι μπαταχτσήδες που δολίως πέτυχαν προστασία;

Αφού τους γνωρίζουν οι τράπεζες γιατί δεν τους καταγγέλλουν;

Γιατί δεν ζητούν ανάκληση της υπαγωγής τους σε καθεστώς προστασίας; (διόλου τυχαία ο νομοθέτης υπήγαγε τις σχετικές αιτήσεις στην εκουσία δικαιοδοσία, ώστε να μπορούν να ανακληθούν σχετικές δικαστικές αποφάσεις εφόσον προκύψουν μεταγενέστερα νέα στοιχεία που ανατρέπουν τα δεδομένα δυνάμει των οποίων εκδόθηκαν).

Τέλος, δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι μετά την τελευταία τροποποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου, από την προηγούμενη κυβέρνηση, μόλις 1316 ολοκληρωμένες αιτήσεις είχαν υποβληθεί στις τράπεζες και 112 ρυθμίσεις είχαν συναφθεί (στοιχεία της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους μέχρι 31.12.2019).

Πόσοι και ποιοι είναι, λοιπόν, αυτοί οι «μπαταχτσήδες» για χάρη των οποίων πρέπει να καταλυθεί ένα σύστημα προστασίας όταν ακόμη το ζήτημα του ιδιωτικού χρέους παραμένει ακανθώδες; (224 δις είναι σήμερα οι οφειλές ιδιωτών και επιχειρήσεων σε τράπεζες και δημόσιο!)

Μύθος τρίτος: η προστασία της πρώτης κατοικίας αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα.

«Δεν υπάρχει πουθενά αλλού στον κόσμο και βλάπτει την οικονομία». Προφανώς όλη η συζήτηση δεν υπήρχε πριν την πρωτοφανή οικονομική κρίση που πέρασε η χώρα. Αυτό, όμως, δεν συνεπάγεται ότι η προστασία της πρώτης κατοικίας αποτελεί ελληνική … πατέντα.

Αντίθετα, ακόμη και στην κοιτίδα του καπιταλισμού, στις ΗΠΑ, το νομοθετικό πλαίσιο (το γνωστό Chapter 7 του Ομοσπονδιακού πτωχευτικού κώδικα) δίνει τη δυνατότητα στον οφειλέτη κατόπιν δικαστικής απόφασης και υπό προϋποθέσεις – πολλές εκ των οποίων είναι αντίστοιχες του ελληνικού νόμου – να πετύχει την προστασία της πρώτης κατοικίας του.

Δεν υπάρχει λόγος να αυτομαστιγωνόμαστε συλλογικά όταν υιοθετούμε επιλογές έστω και με καθυστέρηση αιώνων (στις ΗΠΑ ο Federal Bankruptcy Act υπάρχει από το 1898, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία θεσμούς αντίστοιχους για την αστική αφερεγγυότητα συναντάμε ήδη από το 1705 !).

Προφανώς, το εύρος προστασίας παραλλάσσει ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν σε μια κοινωνία και το αντίστοιχο ελληνικό θα πρέπει να τροποποιείται όσο επιστρέφουμε στην ποθούμενη «κανονικότητα», αλλά το βασικό ρυθμιστικό πλαίσιο πρέπει να παραμείνει για να αντιμετωπίζει τον πυρήνα ενός προβλήματος που χωροχρονικά ταυτίζεται με την ιστορία του χρήματος στις οργανωμένες κοινωνίες.

Το δίκαιο της αφερεγγυότητας δεν ταυτίζεται με την έννοια του κοινωνικού κράτους και αυτό δεν πρέπει να παραγνωρίζεται.

Το πρώτο εκκινεί από πραγματικούς οικονομικούς σκοπούς και σε αντίθεση με το δίκαιο της κοινωνικής πρόνοιας αναφέρεται στα μέλη της κοινωνίας που μπορούν αυτοδυνάμως να ανακτήσουν τους κοινωνικούς πόρους που χρειάζονται για την επιβίωσή τους.

Συνεπώς, ο οφειλέτης δεν επιζητεί την επικουρία του κοινωνικού κράτους αλλά τα εργαλεία στο πλαίσιο μιας συλλογικής διαπραγμάτευσης να διευθετήσει τις οφειλές του και να επανέλθει αυτοδύναμα στην οικονομική και κοινωνική ζωή.

Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω καλό είναι να μην λαϊκίζουμε ούτε να βερμπαλίζουμε. Ας συζητήσουμε νηφάλια πως θα εφαρμόζουμε αποτελεσματικά στη χώρα μας θεσμούς που υπάρχουν σε όλα τα πολιτισμένα κράτη του κόσμου.

*Αργύρης Αργυριάδης
Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω
Διαπιστευμένος Διαμεσολαβητής & Διαχειριστής Αφερεγγυότητας
www.alf.gr

Κοινοποίηση

Έχετε είδηση; Στείλτε στο viber: 6940042120

Ροή Ειδήσεων

Περιθώριο έως την Παρασκευή 10 Απριλίου έχουν χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι να καταβάλουν στον ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ τις εισφορές Φεβρουαρίου, ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Ελλάδα, Επικαιρότητα
Η 3η κατά σειρά τηλεδιάσκεψη της ΝΟΔΕ Ηρακλείου με την παρουσία των Στελεχών της Παράταξης, του Υφυπουργού Αθλητισμού Λευτέρη Αυγενάκη, ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα, Κρήτη
Οι δημότες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του δήμου για την αιμοδοσία ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα, Υγεία
γράφει ο Νίκος Προδρόμου Γκοντές ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Απόψεις, Επικαιρότητα
Κυρίαρχο συναίσθημα, ανάμεσα σε πολλά που ενδέχεται να βιώνουμε το τελευταίο διάστημα με αφορμή τον παρατεταμένο εγκλεισμό μας στο σπίτι ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα, Υγεία
Σε μια κίνηση ουσίας αλλά και έντονου συμβολισμού, προχώρησε η Πρόεδρος της Δημοτικής Εταιρείας Πολιτισμού Τουρισμού Ανάπτυξης Ηρακλείου – ΔΕΠΑΝΑΛ ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα, Κρήτη
Έφυγε από τη ζωή ο πρόεδρος του Ομίλου Βρακοφόρων Κρήτης και πρόεδρος του συνδέσμου εφέδρων αξιωματικών νομού Ρεθύμνου, Στέλιος Κιαγιαδάκης ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα, Κρήτη
Η επιθετικότητα στα παιδιά είναι ένα φαινόμενο που απασχολεί γονείς και εκπαιδευτικούς και προειδοποιεί ότι κάτι δεν πάει καλά. Πρόκειται ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Υγεία
Την Δευτέρα 6 Απριλίου από τις 9 το πρωί μέχρι τις 2 το μεσημέρι στον προαύλιο χώρο του Δημαρχείου στον ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα, Υγεία
Αφού ευχαρίστησε όλο τον Ελληνικό λαό υπέβαλε την παραίτησή του ο Πρωθυπουργός ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Ελλάδα, Επικαιρότητα
Το τραγούδι "Ποιος είδε άνοιξη καιρό..." δημιουργήθηκε με την αφιλοκερδή συμμετοχή όλων των καλλιτεχνών και όλα τα έσοδα που θα ...
Διαβάστε περισσότερα
Το Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης παρέχει τη δυνατότητα της Άυλης Συνταγογράφησης φαρμάκων από τον ιατρό. Εφόσον επιλέξετε την άυλη συνταγογράφηση, θα ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα, Υγεία
Μαθήματα από την τηλεόραση θα μπορούν να παρακολουθούν οι μαθητές του Δημοτικού σχολείου από την ερχόμενη Δευτέρα στην ΕΡΤ ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Ελλάδα, Επικαιρότητα
Φάτε αυτά τα τρόφιμα για να πατήσετε το κουμπί επαναφοράς ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα
Συγκινητικό ήταν αυτό που έγινε σήμερα στον Πύργο του δήμου Αρχανών-Αστερουσίων λόγω της Εθνικής μας εορτής της 25ης Μαρτίου ...
Διαβάστε περισσότερα
Ερώτηση Μανώλη Κ. Κεφαλογιάννη:​ «Προκλήσεις της Τουρκίας ανήμερα της εθνικής εορτής της Ελλάδας για την 25 Μαρτίου στον Έβρο και ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα
Στις δύσκολες ημέρες που διανύουμε όλοι, λόγω της εξάπλωσης του κορονοϊού, ένα πράγμα μας ενώνει και αυτό είναι η Ελληνική ...
Διαβάστε περισσότερα
Από τον σύλλογο φίλων του Κέντρου Υγείας Χάρακα έγινε δωρεάν ειδών ατομικής προστασίας λόγω των τελευταίων γεγονότων του κορονοϊού ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα, Υγεία
Από σήμερα Τρίτη αναμένεται να ξεκινήσει η υποβολή των ειδικών ψηφιακών υπεύθυνων δηλώσεων από τους εργοδότες στο σύστημα Εργάνη προκειμένου ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Ελλάδα, Επικαιρότητα
Δωρεά από το Δήμο Αρχανών-Αστερουσίων φόρμες και γυαλιά προστασίας στο κέντρο υγείας Χάρακα ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα, Υγεία
Τι ισχύει και για τους Αγρότες που έχουν αυτή την εποχή επείγουσες εργασίες και πρέπει να μεταβούν στις καλλιέργειες και ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Ελλάδα, Επικαιρότητα, Κρήτη
Άνοιξε πριν απo λίγο το forma.gov.gr στο οποίο μπορείτε να δείτε όλες τις οδηγίες μετακίνησης που θα ισχύουν από αύριο ...
Διαβάστε περισσότερα
Το τέταρτο διάγγελμα μέσα σε μερικές μέρες έκανε ο πρωθυπουργός προς τους πολίτες, και σε αυτό ανακοίνωσε την απαγόρευση κυκλοφορίας ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Ελλάδα, Επικαιρότητα
Η 28χρονη κοπέλα δίνει το μύνημα της μέσα από το νοσοκομείο. Διαβάστε το! ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Επικαιρότητα, Κρήτη, Υγεία
Μια ιδέα του Αντώνη του Παπαδάκη να παίξουν ένα κομμάτι όλοι μαζί από τον χώρο του ο καθένας και να ...
Διαβάστε περισσότερα
Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως ονομάζεται η τρίτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, κατά την οποία τιμάται ο Σταυρός, το σύμβολο της χριστιανικής ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Ελλάδα, Επικαιρότητα
Ας διασταυρώνουμε πρώτα ότι βλέπουμε και μετά να το διαδίδουμε! ...
Διαβάστε περισσότερα
/ Ελλάδα, Επικαιρότητα, Υγεία