Η δράση και η σύλληψη του ανθρώπου που καταδικάστηκε ως αρχηγός της τρομοκρατικής οργάνωσης 17Ν
Έγινε δεκτή η
εισήγηση του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σοφοκλή Λογοθέτη και αναιρέθηκε το
βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά, με το οποίο ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, ο
καταδικασθείς σε 17 φορές ισόβια ως «Λάμπρος» της τρομοκρατικής οργάνωσης «17
Νοέμβρη», είχε αποφυλακιστεί με όρους μετά από σχεδόν 24 χρόνια εγκλεισμού.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις πιο σκοτεινές υποθέσεις της Μεταπολίτευσης: τη δράση, την εξάρθρωση και τη σύλληψη του ανθρώπου που καταδικάστηκε ως αρχηγός της τρομοκρατικής οργάνωσης 17Ν.
Πώς ο
Γιωτόπουλος μπήκε στο στόχαστρο των Αρχών
Το όνομα του
Αλέξανδρου Γιωτόπουλου κυκλοφορούσε επί χρόνια στους κύκλους των υπηρεσιών
ασφαλείας ως πιθανός αρχηγός της «17 Νοέμβρη». Οι υποψίες ενισχύθηκαν όταν οι
Αρχές άρχισαν να αναλύουν συστηματικά τις προκηρύξεις της οργάνωσης.
Η γλώσσα, το ύφος
και οι αναφορές τους παρέπεμπαν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, σε κάποιον
με γαλλική παιδεία και παρελθόν στην αντιστασιακή δράση.
Ο τότε αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. Φώτης Νασιάκος περιέγραψε πρόσφατα στο ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά για τη «17Ν» μια χαρακτηριστική στιγμή λίγο πριν από τα Χριστούγεννα του 2001, σε σύσκεψη στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, παρουσία του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και αξιωματούχου των βρετανικών υπηρεσιών.
Όπως αναφέρεται
στο ντοκιμαντέρ, οι γαλλικές αρχές είχαν εντοπίσει φωτογραφία του Γιωτόπουλου,
ενώ οι ελληνικές υπηρεσίες συγκέντρωναν στοιχεία για το παρελθόν του, μεταξύ
αυτών και πληροφορίες ότι είχε εκπαιδευτεί στην Κούβα. Ο Έλληνας πρέσβης
ταξίδεψε στην Αβάνα για να διερευνήσει τις σχετικές πληροφορίες, ενώ στην Αθήνα
η Αντιτρομοκρατική προσπάθησε να εντοπίσει πρόσωπα από το οικογενειακό του
περιβάλλον.
Οι αστυνομικοί
έφτασαν μέχρι την αδελφή του, χωρίς όμως κάποιος από το περιβάλλον του να
δεχθεί να μιλήσει.
Η έρευνα είχε
φτάσει ακόμη και στην παρακολούθηση περιπτέρων που πουλούσαν γαλλικές
εφημερίδες, καθώς οι Αρχές εκτιμούσαν ότι ο Γιωτόπουλος θα μπορούσε να
εμφανιστεί εκεί. Όπως αποδείχθηκε αργότερα, όμως, τις εφημερίδες του τις
προμηθευόταν από βιβλιοπωλείο στο κέντρο της Αθήνας.
Το άγνωστο σχέδιο της MI6
Ιδιαίτερη αίσθηση
προκάλεσε η αποκάλυψη του πρώην επικεφαλής της βρετανικής MI6, Σερ Ρίτσαρντ Ντίαρλαβ, ο οποίος ανέφερε
ότι οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν φτάσει πολύ κοντά στη σύλληψη του
αρχηγού της 17Ν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, υπήρχε σχέδιο προσέγγισής του μέσω συγγενικών προσώπων. Το σχέδιο χαρακτηρίστηκε «περίπλοκο», καθώς, όπως αποκάλυψε, «εμπλεκόταν λίγο και η Ορθόδοξη Εκκλησία».
Το στοιχείο
που «πρόδωσε» τον αρχηγό της 17Ν
Σημαντικό ρόλο για
την ταυτοποίηση του αρχηγού της 17Ν έπαιξε μια δακτυλογραφημένη προκήρυξη με
χειρόγραφες σημειώσεις, η οποία εντοπίστηκε στη γιάφκα της οδού Πάτμου.
Όπως περιέγραψε στο ίδιο ντοκιμαντέρ ο αντιστράτηγος ε.α., Ευστράτιος Κυριακάκης, το έγγραφο αυτό αποτέλεσε το πρώτο ουσιαστικό στοιχείο που οδήγησε στην αποκάλυψη της ταυτότητας του ανθρώπου που βρισκόταν πίσω από την οργάνωση.
«Πάνω στην
προκήρυξη υπήρχαν χειρόγραφες παραπομπές… Τρελάθηκα», θυμήθηκε, σημειώνοντας
ότι έδωσε αμέσως εντολή να διαφυλαχθεί ως κρίσιμο αποδεικτικό στοιχείο. «Εδώ
κρατάμε τον αρχηγό της 17Ν», είχε πει τότε.
Η προκήρυξη, που σχετιζόταν με τη δολοφονία Περατικού το 1997, εξετάστηκε από το τμήμα γραφολογίας της Αστυνομίας. Η ανάλυση του γραφικού χαρακτήρα οδήγησε σε ταύτιση με σημειώσεις που υπήρχαν ήδη σε αρχεία της Πάρνηθος, δείχνοντας, σύμφωνα με τις Αρχές, τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο.
Το προφίλ του
«Λάμπρου»
Την ίδια περίοδο,
μέσα από τις ανακρίσεις -κυρίως των αδελφών Ξηρού- οι Αρχές είχαν αρχίσει να
σχηματίζουν την εικόνα του αρχηγού της οργάνωσης: άνδρας περίπου 65 ετών,
ψηλός, με άσπρα μαλλιά και στενές σχέσεις με τη Γαλλία.
Καθοριστική
αποδείχθηκε και η κατάθεση του Σάββα Ξηρού, ο οποίος είχε αναφέρει ότι ο
αρχηγός χρησιμοποιούσε και το όνομα «Μιχάλης» και πιθανόν διέθετε εξοχική
κατοικία σε νησί.
Οι έρευνες
επικεντρώθηκαν στους Αρκιούς και τους Λειψούς, όπου τελικά εντοπίστηκαν τα ίχνη
του Γιωτόπουλου.
Όταν
επιβεβαιώθηκε η παρουσία του στους Λειψούς, οι Αρχές εξέτασαν διάφορα
επιχειρησιακά σενάρια για τη σύλληψή του, ακόμη και το ενδεχόμενο πρόκλησης
ελεγχόμενης πυρκαγιάς.
Σε μια χαρακτηριστική στιγμή, ο τότε αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. Φώτης Νασιάκος επικοινώνησε με τον διοικητή του Α.Τ. Λέρου. Όταν άκουσε ότι τον λένε «Λάμπρο», δεν έκρυψε την έκπληξή του για τη σύμπτωση με το ψευδώνυμο του καταζητούμενου.
Η επιχείρηση
στους Λειψούς
Οι έρευνες οδήγησαν τελικά στους Λειψούς, όπου εντοπίστηκε ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος. Η σύλληψή του, στις 17 Ιουλίου 2002, έγινε λίγο πριν, σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ, επιχειρήσει να διαφύγει.
Η στιγμή
συνοδεύτηκε από έντονο διάλογο με τους αστυνομικούς. Ο Γιωτόπουλος φέρεται να
είπε ότι θα μεταφερθεί στο Γκουαντάναμο, για να λάβει την απάντηση: «Πάμε
στοίχημα ότι θα σαπίσεις στις ελληνικές φυλακές;».
Το σκεπτικό
της αποφυλάκισης του Γιωτόπουλου
Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος αποφυλακίστηκε στις 21 Μαΐου, μετά από βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά. Ήταν η πέμπτη
φορά που υπέβαλε αίτημα για υφ’ όρον απόλυση. Οι εφέτες το έκαναν δεκτό, παρά
την αντίθετη εισαγγελική πρόταση, ενώ είχε προηγηθεί απορριπτική απόφαση από το
Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Πειραιά.
Σύμφωνα με το
σκεπτικό του βουλεύματος, ο «Λάμπρος» της 17Ν, ο οποίος είχε παραμείνει στη
φυλακή σχεδόν 24 χρόνια, πληρούσε τόσο τις τυπικές όσο και τις ουσιαστικές
προϋποθέσεις για να αποφυλακιστεί.
Οι εφέτες έλαβαν
υπ’ όψιν το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς, που έθετε ως ελάχιστο όριο για την
υποβολή αιτήματος αποφυλάκισης από ισοβίτη τα 19 χρόνια έκτισης. Παράλληλα,
συνεκτίμησαν τη διαγωγή του Γιωτόπουλου στη φυλακή, την καλή χρήση των αδειών
που είχε λάβει κατά καιρούς, αλλά και το γεγονός ότι ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές
σπουδές και διδακτορικό στα Μαθηματικά χωρίς χρήση υπολογιστή.
Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος διανυκτέρευσε στη ΓΑΔΑ, αφού μεταφέρθηκε εκεί από τις φυλακές Κορυδαλλού, όπου μετέβη το απόγευμα της Δευτέρας μετά την απόφαση του 5ου ποινικού τμήματος του Αρείου Πάγου, η οποία έκανε δεκτή την αναίρεση του εισαγγελέα που ακύρωσε το βούλευμα για την αποφυλάκισή του.
Ποια μέλη της «17 Νοέμβρη» παραμένουν στη φυλακή
Πλέον, από τους δεκατρείς καταδικασθέντες τελεσίδικα ως μέλη της «17 Νοέμβρη» παραμένουν στη φυλακή μόνο τρεις. Πρόκειται για τον Δημήτρη Κουφοντίνα και τα αδέλφια Χριστόδουλος και Σάββας Ξηρός. Οι υπόλοιποι καταδικασθέντες έχουν αποφυλακιστεί.
Ο Δημήτρης Κουφοντίνας έχει καταδικαστεί σε 11 φορές ισόβια συν 25 έτη και σύμφωνα με βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Λαμίας θεμελιώνει δικαίωμα για να υποβάλει αίτημα αποφυλάκισης το 2027. Ο Χριστόδουλος Ξηρός έχει καταδικαστεί για την υπόθεση της «17 Νοέμβρη» σε έξι φορές ισόβια συν 25 έτη, ενώ ο αδελφός του Σάββας εκτίει ποινή πέντε φορές ισόβια κάθειρξη συν 25 έτη.
Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr
Η δράση και η σύλληψη του ανθρώπου που καταδικάστηκε ως αρχηγός της τρομοκρατικής οργάνωσης 17Ν
Έγινε δεκτή η
εισήγηση του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Σοφοκλή Λογοθέτη και αναιρέθηκε το
βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά, με το οποίο ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, ο
καταδικασθείς σε 17 φορές ισόβια ως «Λάμπρος» της τρομοκρατικής οργάνωσης «17
Νοέμβρη», είχε αποφυλακιστεί με όρους μετά από σχεδόν 24 χρόνια εγκλεισμού.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις πιο σκοτεινές υποθέσεις της Μεταπολίτευσης: τη δράση, την εξάρθρωση και τη σύλληψη του ανθρώπου που καταδικάστηκε ως αρχηγός της τρομοκρατικής οργάνωσης 17Ν.
Πώς ο
Γιωτόπουλος μπήκε στο στόχαστρο των Αρχών
Το όνομα του
Αλέξανδρου Γιωτόπουλου κυκλοφορούσε επί χρόνια στους κύκλους των υπηρεσιών
ασφαλείας ως πιθανός αρχηγός της «17 Νοέμβρη». Οι υποψίες ενισχύθηκαν όταν οι
Αρχές άρχισαν να αναλύουν συστηματικά τις προκηρύξεις της οργάνωσης.
Η γλώσσα, το ύφος
και οι αναφορές τους παρέπεμπαν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, σε κάποιον
με γαλλική παιδεία και παρελθόν στην αντιστασιακή δράση.
Ο τότε αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. Φώτης Νασιάκος περιέγραψε πρόσφατα στο ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά για τη «17Ν» μια χαρακτηριστική στιγμή λίγο πριν από τα Χριστούγεννα του 2001, σε σύσκεψη στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, παρουσία του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και αξιωματούχου των βρετανικών υπηρεσιών.
Όπως αναφέρεται
στο ντοκιμαντέρ, οι γαλλικές αρχές είχαν εντοπίσει φωτογραφία του Γιωτόπουλου,
ενώ οι ελληνικές υπηρεσίες συγκέντρωναν στοιχεία για το παρελθόν του, μεταξύ
αυτών και πληροφορίες ότι είχε εκπαιδευτεί στην Κούβα. Ο Έλληνας πρέσβης
ταξίδεψε στην Αβάνα για να διερευνήσει τις σχετικές πληροφορίες, ενώ στην Αθήνα
η Αντιτρομοκρατική προσπάθησε να εντοπίσει πρόσωπα από το οικογενειακό του
περιβάλλον.
Οι αστυνομικοί
έφτασαν μέχρι την αδελφή του, χωρίς όμως κάποιος από το περιβάλλον του να
δεχθεί να μιλήσει.
Η έρευνα είχε
φτάσει ακόμη και στην παρακολούθηση περιπτέρων που πουλούσαν γαλλικές
εφημερίδες, καθώς οι Αρχές εκτιμούσαν ότι ο Γιωτόπουλος θα μπορούσε να
εμφανιστεί εκεί. Όπως αποδείχθηκε αργότερα, όμως, τις εφημερίδες του τις
προμηθευόταν από βιβλιοπωλείο στο κέντρο της Αθήνας.
Το άγνωστο σχέδιο της MI6
Ιδιαίτερη αίσθηση
προκάλεσε η αποκάλυψη του πρώην επικεφαλής της βρετανικής MI6, Σερ Ρίτσαρντ Ντίαρλαβ, ο οποίος ανέφερε
ότι οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν φτάσει πολύ κοντά στη σύλληψη του
αρχηγού της 17Ν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, υπήρχε σχέδιο προσέγγισής του μέσω συγγενικών προσώπων. Το σχέδιο χαρακτηρίστηκε «περίπλοκο», καθώς, όπως αποκάλυψε, «εμπλεκόταν λίγο και η Ορθόδοξη Εκκλησία».
Το στοιχείο
που «πρόδωσε» τον αρχηγό της 17Ν
Σημαντικό ρόλο για
την ταυτοποίηση του αρχηγού της 17Ν έπαιξε μια δακτυλογραφημένη προκήρυξη με
χειρόγραφες σημειώσεις, η οποία εντοπίστηκε στη γιάφκα της οδού Πάτμου.
Όπως περιέγραψε στο ίδιο ντοκιμαντέρ ο αντιστράτηγος ε.α., Ευστράτιος Κυριακάκης, το έγγραφο αυτό αποτέλεσε το πρώτο ουσιαστικό στοιχείο που οδήγησε στην αποκάλυψη της ταυτότητας του ανθρώπου που βρισκόταν πίσω από την οργάνωση.
«Πάνω στην
προκήρυξη υπήρχαν χειρόγραφες παραπομπές… Τρελάθηκα», θυμήθηκε, σημειώνοντας
ότι έδωσε αμέσως εντολή να διαφυλαχθεί ως κρίσιμο αποδεικτικό στοιχείο. «Εδώ
κρατάμε τον αρχηγό της 17Ν», είχε πει τότε.
Η προκήρυξη, που σχετιζόταν με τη δολοφονία Περατικού το 1997, εξετάστηκε από το τμήμα γραφολογίας της Αστυνομίας. Η ανάλυση του γραφικού χαρακτήρα οδήγησε σε ταύτιση με σημειώσεις που υπήρχαν ήδη σε αρχεία της Πάρνηθος, δείχνοντας, σύμφωνα με τις Αρχές, τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο.
Το προφίλ του
«Λάμπρου»
Την ίδια περίοδο,
μέσα από τις ανακρίσεις -κυρίως των αδελφών Ξηρού- οι Αρχές είχαν αρχίσει να
σχηματίζουν την εικόνα του αρχηγού της οργάνωσης: άνδρας περίπου 65 ετών,
ψηλός, με άσπρα μαλλιά και στενές σχέσεις με τη Γαλλία.
Καθοριστική
αποδείχθηκε και η κατάθεση του Σάββα Ξηρού, ο οποίος είχε αναφέρει ότι ο
αρχηγός χρησιμοποιούσε και το όνομα «Μιχάλης» και πιθανόν διέθετε εξοχική
κατοικία σε νησί.
Οι έρευνες
επικεντρώθηκαν στους Αρκιούς και τους Λειψούς, όπου τελικά εντοπίστηκαν τα ίχνη
του Γιωτόπουλου.
Όταν
επιβεβαιώθηκε η παρουσία του στους Λειψούς, οι Αρχές εξέτασαν διάφορα
επιχειρησιακά σενάρια για τη σύλληψή του, ακόμη και το ενδεχόμενο πρόκλησης
ελεγχόμενης πυρκαγιάς.
Σε μια χαρακτηριστική στιγμή, ο τότε αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. Φώτης Νασιάκος επικοινώνησε με τον διοικητή του Α.Τ. Λέρου. Όταν άκουσε ότι τον λένε «Λάμπρο», δεν έκρυψε την έκπληξή του για τη σύμπτωση με το ψευδώνυμο του καταζητούμενου.
Η επιχείρηση
στους Λειψούς
Οι έρευνες οδήγησαν τελικά στους Λειψούς, όπου εντοπίστηκε ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος. Η σύλληψή του, στις 17 Ιουλίου 2002, έγινε λίγο πριν, σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ, επιχειρήσει να διαφύγει.
Η στιγμή
συνοδεύτηκε από έντονο διάλογο με τους αστυνομικούς. Ο Γιωτόπουλος φέρεται να
είπε ότι θα μεταφερθεί στο Γκουαντάναμο, για να λάβει την απάντηση: «Πάμε
στοίχημα ότι θα σαπίσεις στις ελληνικές φυλακές;».
Το σκεπτικό
της αποφυλάκισης του Γιωτόπουλου
Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος αποφυλακίστηκε στις 21 Μαΐου, μετά από βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά. Ήταν η πέμπτη
φορά που υπέβαλε αίτημα για υφ’ όρον απόλυση. Οι εφέτες το έκαναν δεκτό, παρά
την αντίθετη εισαγγελική πρόταση, ενώ είχε προηγηθεί απορριπτική απόφαση από το
Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Πειραιά.
Σύμφωνα με το
σκεπτικό του βουλεύματος, ο «Λάμπρος» της 17Ν, ο οποίος είχε παραμείνει στη
φυλακή σχεδόν 24 χρόνια, πληρούσε τόσο τις τυπικές όσο και τις ουσιαστικές
προϋποθέσεις για να αποφυλακιστεί.
Οι εφέτες έλαβαν
υπ’ όψιν το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς, που έθετε ως ελάχιστο όριο για την
υποβολή αιτήματος αποφυλάκισης από ισοβίτη τα 19 χρόνια έκτισης. Παράλληλα,
συνεκτίμησαν τη διαγωγή του Γιωτόπουλου στη φυλακή, την καλή χρήση των αδειών
που είχε λάβει κατά καιρούς, αλλά και το γεγονός ότι ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές
σπουδές και διδακτορικό στα Μαθηματικά χωρίς χρήση υπολογιστή.
Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος διανυκτέρευσε στη ΓΑΔΑ, αφού μεταφέρθηκε εκεί από τις φυλακές Κορυδαλλού, όπου μετέβη το απόγευμα της Δευτέρας μετά την απόφαση του 5ου ποινικού τμήματος του Αρείου Πάγου, η οποία έκανε δεκτή την αναίρεση του εισαγγελέα που ακύρωσε το βούλευμα για την αποφυλάκισή του.
Ποια μέλη της «17 Νοέμβρη» παραμένουν στη φυλακή
Πλέον, από τους δεκατρείς καταδικασθέντες τελεσίδικα ως μέλη της «17 Νοέμβρη» παραμένουν στη φυλακή μόνο τρεις. Πρόκειται για τον Δημήτρη Κουφοντίνα και τα αδέλφια Χριστόδουλος και Σάββας Ξηρός. Οι υπόλοιποι καταδικασθέντες έχουν αποφυλακιστεί.
Ο Δημήτρης Κουφοντίνας έχει καταδικαστεί σε 11 φορές ισόβια συν 25 έτη και σύμφωνα με βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Λαμίας θεμελιώνει δικαίωμα για να υποβάλει αίτημα αποφυλάκισης το 2027. Ο Χριστόδουλος Ξηρός έχει καταδικαστεί για την υπόθεση της «17 Νοέμβρη» σε έξι φορές ισόβια συν 25 έτη, ενώ ο αδελφός του Σάββας εκτίει ποινή πέντε φορές ισόβια κάθειρξη συν 25 έτη.
