Όποιος έχει την ατυχία να βρεθεί στην αποβάθρα της γραμμής 3 του Μετρό στο Σύνταγμα, με κατεύθυνση το αεροδρόμιο, μια οποιαδήποτε καλοκαιρινή ημέρα, όταν η Αθήνα είναι γεμάτη τουρίστες, έρχεται αντιμέτωπος με την αμείλικτη πραγματικότητα.
Κάποιες φορές χρειάζεται ένας υπάλληλος ασφαλείας προκειμένου να συγκρατήσει το πλήθος πίσω από την κόκκινη γραμμή, για να αποφευχθούν τα χειρότερα. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, όσοι ζουν την πόλη, γελούν πικρά όταν ακούνε διάφορους αρμοδίους να εξαγγέλλουν σχέδια για νέο «πράσινο δακτύλιο».
Πρώτα η εναλλακτική λύση και μετά οι περιβαλλοντικοί δακτύλιοι
Γιατί, ας μη γελιόμαστε, για να συζητήσεις σοβαρά για περιβαλλοντικούς δακτυλίους και περιορισμούς στην κυκλοφορία, πρέπει πρώτα να έχεις λύσει μια βασική εξίσωση: Να προσφέρεις στον πολίτη εναλλακτική. Η μοναδική λύση είναι τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Χωρίς, όμως, την αναγκαία προσθήκη συρμών στο μετρό, ώστε να συμβαδίσει με την ανανέωση του στόλου των λεωφορείων, ο «πράσινος δακτύλιος» θα παραμείνει ένα ωραίο σχέδιο επί χάρτου.
Οι αριθμοί λένε την αλήθεια. Και οι αριθμοί λένε πως για να ανανεωθεί ο στόλος του μετρό και να αυξηθούν οι συχνότητες, απαιτούνται εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Κάποιος πρέπει να βρει αυτά τα κονδύλια και, κυρίως, να ετοιμάσει τα τεύχη δημοπράτησης. Προς το παρόν, η αγορά γνωρίζει πως ούτε τα λεφτά υπάρχουν, ούτε τα τεύχη είναι έτοιμα αν και έχει εξαγγελθεί η άμεση εκκίνηση ενός διαγωνισμού. Τουλάχιστον απέδωσε η προσπάθεια του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών Κ. Κυρανάκη και στη νέα σύμβαση με την Hellenic Train προβλέπονται και νέοι συρμοί για τον προαστιακό της Αθήνας ο οποίος σε διαφορετική περίπτωση μάλλον δε θα μπορούσε να λειτουργήσει μετά από δύο – τρία χρόνια λόγω απαρχαιωμένου τροχαίου υλικού.
Ανάγκη μείωσης της χρονοαπόστασης των δρομολογίων του Μετρό
Ο κ. Θανάσης Τσιάνος, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, υποστηρίζει με κάθε ευκαιρία πως η μείωση της χρονοαπόστασης των δρομολογίων στις γραμμές 2 και 3 του μετρό στα τρία λεπτά (από τα 4,5 που είναι σήμερα στην καλύτερη περίπτωση), ισοδυναμεί συγκοινωνιακά με τη διάνοιξη μιας νέας λεωφόρου 110 χιλιομέτρων! Το ερώτημα λοιπόν είναι αμείλικτο: Γιατί δεν έχει ξεκινήσει ακόμα ο διαγωνισμός για την προμήθεια νέων συρμών, όταν η λύση είναι τόσο προφανής και η ταλαιπωρία χιλιάδων επιβατών δεδομένη;
Κανένα ουσιαστικό όφελος από το δακτύλιο -Το κέντρο της Αθήνας «βουλιάζει» από αυτοκίνητα
Αρκετοί ειδικοί υποστηρίζουν πως η Αθήνα χρειάζεται έναν νέο δακτύλιο που θα ευνοεί τα οχήματα με μηδενικό ή χαμηλό αποτύπωμα. Πρόκειται για μια λογική προσέγγιση στη θεωρία, που όμως προσκρούει στον τοίχο της ελληνικής πραγματικότητας. Το σίγουρο είναι πως ο σημερινός δακτύλιος («μονά-ζυγά») έχει πεθάνει εδώ και χρόνια. Και δεν πέθανε μόνο επειδή η αστυνόμευση είναι ανύπαρκτη. Πέθανε γιατί δεν προσφέρει κανένα ουσιαστικό περιβαλλοντικό όφελος. Το κέντρο της Αθήνας «βουλιάζει» από αυτοκίνητα, τα πεζοδρόμια έχουν μετατραπεί σε χώρους στάθμευσης και η κατάσταση επιδεινώνεται από την παντελή έλλειψη σχεδίου για τα logistics. Φορτηγά και βαν ξεφορτώνουν όποια ώρα θέλουν, μπλοκάροντας τους πάντες και τα πάντα.
Γιατί είναι δύσκολη η εφαρμογή «πράσινου» δακτυλίου στην Αθήνα
Όμως ένας «πράσινος» δακτύλιος έχει κόστος. Στο Λονδίνο, η είσοδος στον δακτύλιο κοστίζει 15 λίρες για τα συμβατικά οχήματα, με ένα αυστηρό σύστημα καμερών να βεβαιώνει τις παραβάσεις. Ακόμα και το δικό μας Εθνικό Σχέδιο Ηλεκτροκίνησης προβλέπει ρητά την εφαρμογή συστήματος χρέωσης (Ζώνες Χαμηλών Εκπομπών – LEZ) σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη ως κίνητρο για την ηλεκτροκίνηση.
Πριν φτάσουμε στα διόδια για το Σύνταγμα, απαιτούνται σοβαρές μελέτες σκοπιμότητας και ένας μηχανισμός που θα μπορούν να διαχειριστούν οι δήμοι. Διότι, όπως αναφέρεται και στο Σχέδιο Ηλεκτροκίνησης, οι Ζώνες Χαμηλών Εκπομπών συνεπάγονται τεράστιες διοικητικές προσπάθειες. Και στην Ελλάδα, όπου η διοίκηση συχνά αδυνατεί να διαχειριστεί τα απλά, το να της αναθέσεις την είσπραξη διοδίων και τον έλεγχο ρύπων ακούγεται, αν μη τι άλλο, ως σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Μέχρι τότε, ας κοιτάξουμε να χωρέσουμε στο μετρό!
